Wat is mijn emotionele stijl?

Gebaseerd op jouw antwoorden: het kan soms lastig voor je zijn om lichamelijke signalen van emoties te herkennen en te begrijpen. Dit is niet erg en betekent niet dat je iets fout doet. Veel mensen zijn toch goed in het begrijpen van emoties, ook zonder bewust naar hun lichaam te luisteren; het gaat vaak vanzelf. Toch kan het behulpzaam zijn om meer te oefenen met luisteren naar je lichaam, vooral als je merkt dat je vaak niet goed begrijpt wat je voelt of je regelmatig overweldigd voelt zonder te weten waarom en wat er aan de hand is.

Hier zijn een paar tips die je kunt gebruiken. Wanneer je een emotionele reactie voelt of merkt dat je lichaam ergens op reageert, stel jezelf dan de volgende vragen:

• Waar in mijn lichaam voel ik dit op dit moment? Wees zo concreet mogelijk en leg gerust een liefdevolle hand op de plek waar je het voelt.
• Probeer met woorden te beschrijven hoe het fysiek aanvoelt. Beschrijf het zo nauwkeurig mogelijk, in zoveel detail dat iemand anders het zich zou kunnen voorstellen.
• Blijf zoeken naar de juiste woorden totdat je voelt dat ze echt passen bij wat je ervaart.
• Probeer de volgende zin af te maken: "Wanneer ik dit zo in mijn lichaam voel, dan voel ik me... (verdrietig/boos/bang, etc.)."

Je kunt ook baat hebben bij de oefening “Wat voel ik?” of een kijkje nemen in de Oefeningenbibliotheek.

Gebaseerd op jouw antwoorden: je bent vrij goed in het opmerken van lichamelijke signalen van emoties en het benutten daarvan. Toch kan het soms lastig voor je zijn om precies te begrijpen wat jouw gevoelens je proberen te vertellen. Als je merkt dat je moeite hebt om je gevoelens te begrijpen, of dat je gevoelens overweldigend zijn zonder dat je weet waarom en wat er aan de hand is, kan het helpen om meer te oefenen met aandacht geven aan de signalen van je lichaam.

Onthoud dat jouw gevoelens zich voelbaar maken als lichamelijke signalen (emoties). Het kan daarom helpend zijn om te onderzoeken wat je in je lichaam waarneemt wanneer je nog niet helemaal begrijpt wat je voelt.

Hier zijn een paar tips om te oefenen. Wanneer je een emotionele reactie voelt of merkt dat je lichaam ergens op reageert, stel jezelf dan de volgende vragen:

• Waar in mijn lichaam voel ik dit nu? Wees zo concreet mogelijk en leg gerust een liefdevolle hand op de plek waar je het voelt.
• Probeer met woorden te omschrijven hoe het fysiek voelt. Beschrijf het zo nauwkeurig mogelijk, in zoveel detail dat een ander het zich zou kunnen voorstellen.
• Blijf zoeken naar de juiste woorden totdat je voelt dat ze echt passen bij wat je ervaart.
• Probeer de volgende zin af te maken: “Wanneer ik dit zo in mijn lichaam voel, dan voel ik me… (verdrietig/boos/bang, etc.).”

Je kunt ook baat hebben bij de oefening “Wat voel ik?” of een kijkje nemen in de Oefeningenbibliotheek.

Op basis van je antwoorden; je bent goed in het luisteren naar de signalen van je lichaam wanneer je iets voelt. Dat is een waardevolle vaardigheid in moeilijke situaties met intensere emoties. Het stelt je in staat om je aandacht te richten op wat er in je binnenwereld gebeurt en jezelf de vraag te stellen: "Wat heb ik nodig als ik me zo voel?". Misschien gebeurt dit zelfs automatisch en weet je het gewoon. Hoe dan ook – mocht je ineens moeite hebben om te begrijpen wat je voelt, kan het helpen om aandacht te besteden aan wat je in je lichaam waarneemt en de volgende twee zinnen aan te vullen:

• "Nu voel ik ..."
• "Als ik me zo voel, heb ik....... nodig"

Als je dit verder wilt verkennen en je hier nog bewuster van wil worden, probeer dan de oefening "Wat voel ik?" in de Oefeningenbibliotheek

Het kan ook zijn dat je sterke emoties in je lichaam ervaart, zonder dat je begrijpt wat ze tegen je zeggen. Dit kan heel naar zijn, zoals bijvoorbeeld heftige angst of paniek zonder duidelijke aanleiding. Als je hiermee worstelt, kun je oefenen met het begrijpen van je lichamelijke signalen tijdens angst door de oefening "Wat voel ik als ik paniek ervaar?" uit de Oefeningenbibliotheek te doen. Als je rustiger wilt worden, kun je de oefening "Pijnlijke emoties verzachten" uit de Oefeningenbibliotheek doen.

Op basis van de antwoorden die je hebt gegeven: Je bent best goed in het stilstaan bij je gevoelens en het toelaten daarvan zodat je ze kan proberen te begrijpen. Dat is om meerdere redenen een handige vaardigheid:

• Iets voelen betekent dat je emotionele behoeften hebt die vervuld moeten worden (verdriet heeft troost nodig, angst heeft veiligheid nodig, boosheid vraagt om grenzen te stellen, enzovoort). Je emoties proberen je dus iets te vertellen over wat je nodig hebt.
• Om je emotionele behoeften te begrijpen, moet je je gevoelens toelaten, zelfs wanneer dat pijn doet. 
• Als je je gevoelens er niet wilt laten zijn of ze ziet als irrationele ruis, is de kans kleiner dat je emotionele behoeften vervuld worden. Je weet dan niet wat je nodig hebt, of je wil er niet naar luisteren.
• Met andere woorden, emotionele competentie betekent dat je aandacht kunt geven aan je gevoelens en ze kunt toelaten.

Dit betekent niet dat je altijd naar je emoties moet handelen. Je kunt er ook voor kiezen dat niet te doen. Maar dat is veel makkelijker wanneer je daadwerkelijk weet wat je voelt.

Op basis van je antwoorden; het lijkt voor jou best moeilijk te zijn om stil te staan bij je emoties en ze te accepteren, zodat je ze kunt begrijpen. Misschien merk je dat je je gevoelens wegduwt, ze probeert te laten verdwijnen zonder echt te luisteren, of ze kleiner maakt dan ze zijn. Dit kan om een aantal belangrijke redenen voor problemen zorgen:

• Wanneer je iets voelt betekent dit dat je emotionele behoeften hebt die vervuld moeten worden (verdriet heeft troost nodig, angst heeft veiligheid nodig, boosheid vraagt om grenzen te stellen, enzovoort). Je emoties proberen je dus iets te vertellen over wat je nodig hebt.
• Om je emotionele behoeften te begrijpen, moet je je gevoelens toelaten, zelfs wanneer dat pijn doet.
• Als je je gevoelens er niet wilt laten zijn of ze ziet als irrationele ruis, is de kans kleiner dat je emotionele behoeften vervuld worden. Je weet dan niet wat je nodig hebt, of je wil er niet naar luisteren.
• Met andere woorden, emotionele competentie betekent dat je aandacht kunt geven aan je gevoelens en ze kunt toelaten.
• Dit betekent niet dat je altijd naar je emoties moet handelen. Je kunt er ook voor kiezen dat niet te doen. Maar dat is veel makkelijker wanneer je daadwerkelijk weet wat je voelt.

Je kunt er baat bij hebben om met het volgende te oefenen:

• Als je pijnlijke emoties ervaart, probeer ze dan bewust even ruimte te geven. Je kunt bijvoorbeeld tegen jezelf zeggen: "Dit voelt naar, en dat mag. Ik mag me zo voelen. Ik wil begrijpen wat dit betekent, dus ik neem hier even de tijd voor."

• Je kunt de oefening "Wat voel ik?" proberen in de Oefeningenbibliotheek.
• Ook kun je oefenen met liefdevoller omgaan met jezelf, bijvoorbeeld met de oefening "Jezelf troosten" in de Oefeningenbibliotheek.

Daarnaast kan het waardevol zijn om te onderzoeken waarom je je gevoelens liever niet toelaat of er geen aandacht aan geeft. Dit heeft vaak te maken met hoe er vroeger met je emoties werd omgegaan, of met ervaringen waarin je je niet begrepen voelde, kritiek kreeg of belachelijk werd gemaakt wanneer je je slecht voelde. Als hier inzicht in hebt, kun je de oefening "Emotionele herinneringen verkennen" doen in de Oefeningenbibliotheek.

Je kunt ook de neiging hebben om je eigen gevoelens niet te erkennen. Dit betekent dat je soms het gevoel hebt dat je emoties worden veroorzaakt door wat anderen zeggen of doen. Het voelt dan meer alsof zij de pijnlijke emoties bij je teweegbrengen, in plaats van dat jij iets pijnlijks ervaart als reactie op hen. Dit kan problemen geven, omdat het dan kan gaan voelen alsof alleen de buitenwereld moet veranderen om er voor te zorgen dat jij je beter voelt. In het ergste geval loop je het risico in zelfmedelijden te vervallen en je een slachtoffer van je emoties te voelen zonder hier zelf iets aan te kunnen doen.

Onthoud dat jouw gevoelens precies dat zijn – jouw gevoelens. Als je iets negatiefs voelt, komt dat doordat jouw emotionele behoeftes geraakt worden en omdat jij ergens behoefte aan hebt. Je gevoelens worden natuurlijk beïnvloed door wat anderen zeggen en doen, maar het zijn toch jouw eigen subjectieve ervaringen, gevormd door jouw behoeften en ervaringen. Aan je emotionele behoeftes kan je altijd werken – zelfs zonder dat anderen veranderen. Als je hier meer over wilt lezen, kun je de pagina over zelfcompassie bekijken.

Je lijkt goed te zijn in het luisteren naar je emoties bij het nemen van beslissingen. Dit betekent dat je waarschijnlijk eerder beslissingen neemt waar je blij mee bent en die goed voor je zijn (op het moment dat je de beslissing neemt).

Je hebt misschien de neiging om geen aandacht te besteden aan je gevoelens bij het nemen van beslissingen. Daardoor kan het gebeuren dat je keuzes maakt die niet aansluiten bij wat je emotioneel nodig hebt, bijvoorbeeld op het gebied van werk, relaties of vriendschappen. Dat is op zich niet erg, zolang je je daarvan bewust bent. Het is prima om te weten wat je eigenlijk wilt, maar toch iets anders te kiezen, zolang je je maar bewust bent van wat dat voor je betekent.

Aan de andere kant kan het ook betekenen dat je beslissingen neemt die niet goed voor je zijn. Als je moeite hebt met beslissingen nemen of vaak kiest voor dingen die niet goed voor je uitpakken, kan het helpen om meer aandacht te geven aan je emoties tijdens het maken van keuzes. Dit houdt in dat je leert luisteren naar je gevoelens, ze toelaat en er aandacht aan besteedt. Het houdt ook in dat je onderzoekt wat je ervan weerhoudt om te doen wat je eigenlijk voelt dat je wilt doen. Je kunt de oefening "Ik houd mezelf tegen!" doen uit de Oefeningenbibliotheek, of "Het verkennen van emotionele herinneringen" als je weet waar dit patroon mogelijk vandaan komt.

Gezien je antwoorden vind je het soms moeilijk om woorden te vinden voor je gevoelens (dus om uit te drukken wat je voelt en hoe iets voor jou is). Dit kan het moeilijk maken om te begrijpen wat je zelf voelt, maar ook om anderen te laten begrijpen wat je voelt of om te reageren op je emotionele behoeften. Als je hiermee wilt oefenen, kan het helpend zijn om meer aandacht te besteden aan je lichamelijke ervaringen en te proberen de juiste woorden te vinden voor hoe die aanvoelen. Enkele elpende suggesties zijn:

• Hoe voelt dit voor jou?
• Maak de zin af: "Ik voel me …" (bijvoorbeeld: boos)
• Probeer beelden of metaforen te gebruiken om je gevoel verder te verduidelijken:
   "Het is alsof ik buitengesloten word" of "Het voelt alsof hij het op mij gemunt heeft"
• Probeer onder woorden te brengen wat je nodig hebt. Maak daarbij onderscheid tussen wat je praktisch nodig hebt en wat je emotioneel nodig hebt. We richten ons vooral op de emotionele behoefte (zoals veiligheid, steun, troost, je geaccepteerd voelen, grenzen, enzovoort).
• Maak de zin af: "Wanneer ik me zo voel, heb ik ..........  nodig"

Op basis van je antwoorden lijk je behoorlijk goed te zijn in het vinden van de juiste woorden voor wat je voelt. Als je hier toch verder mee wilt oefenen, kunnen de volgende vragen en suggesties helpen:

• Hoe voelt dit voor jou? 
• Maak de zin af: "Ik voel me …" (bijvoorbeeld: boos)
• Gebruik beelden of metaforen om je gevoel verder te verduidelijken:
   "Het is alsof ik buitengesloten word" of "Het voelt alsof hij het op mij gemunt heeft" 
• Probeer onder woorden te brengen wat je nodig hebt. Maak daarbij onderscheid tussen wat je praktisch nodig hebt en wat je emotioneel nodig hebt. We richten ons vooral op de emotionele behoeften (zoals veiligheid, steun, troost, je geaccepteerd voelen, grenzen, enzovoort).
• Maak de zin af: "Wanneer ik me zo voel, heb ik nodig …" 
• Is dit een bekend gevoel voor je? Heb je je eerder zo gevoeld? 

Op basis van je antwoorden; je hebt misschien de neiging om wat vaag, onpersoonlijk of algemeen te praten over je gevoelens. Dat kan lastig zijn, omdat het daardoor moeilijker wordt om te begrijpen wat je precies voelt, zowel voor jezelf als voor anderen. Als je wilt oefenen met persoonlijker en duidelijker taalgebruik, kunnen deze tips helpen:

• Gebruik persoonlijke voornaamwoorden (“ik voel me verdrietig”) in plaats van algemene formuleringen (“je wordt verdrietig”) wanneer je over jezelf praat
• Gebruik specifieke woorden om je emoties te beschrijven (“ik voel me onzeker” in plaats van “het voelt raar”)
• Probeer je gevoelens niet af te zwakken (zeg “ik ben boos” in plaats van “ik ben een beetje geïrriteerd” als je eigenlijk boos bent)
• Over het algemeen: probeer meer woorden te vinden voor wat je voelt. Je mag jezelf best herhalen, maar maak je beschrijving rijker en genuanceerder:
   “Het doet pijn dat ze er niet meer is en dat ik haar nooit meer zal zien. Ik mis haar” in plaats van “Het is verdrietig”]

Op basis van je antwoorden; Je lijkt goed in staat te zijn om onder woorden te brengen wat je voelt. Dat is waardevol, omdat het de kans vergroot dat zowel jijzelf als anderen begrijpen wat er in je omgaat. Als je je hier nog verder in wilt ontwikkelen, kunnen de volgende tips helpen:

• Gebruik persoonlijke voornaamwoorden (“ik voel me verdrietig”) in plaats van algemene formuleringen (“je wordt verdrietig”) wanneer je over jezelf praat
• Gebruik specifieke woorden om je emoties te beschrijven (“ik voel me onzeker” in plaats van “het voelt raar”)
• Probeer je gevoelens niet af te zwakken (zeg “ik ben boos” in plaats van “ik ben een beetje geïrriteerd” als je eigenlijk boos bent) 
• Probeer meer woorden te geven aan wat je voelt. Je mag jezelf herhalen, maar maak je beschrijving rijker en genuanceerder:
   “Het doet pijn dat ze er niet meer is en dat ik haar nooit meer zal zien. Ik mis haar” in plaats van “Het is verdrietig”

Je hebt de neiging om over je emoties te praten en niet vanuit je emoties. Dat betekent dat je wel kunt vertellen wat je voelt, maar zonder dat dit voelbaar is in je stem of taalgebruik. Dat is niet altijd verkeerd, maar het kan lastig zijn om op anderen over te brengen hoe je je voelt, wanneer je dit niet echt laat zien. Bijvoorbeeld: als je zegt dat het je spijt, maar dat niet zichtbaar of hoorbaar is, kunnen anderen moeite hebben om je te geloven. Als je hiermee wilt oefenen, kun je de oefening “Wat voel ik?” doen in de Oefeningenbibliotheek. Het kan ook helpen om hardop te oefenen met het uitspreken van je gevoelens, terwijl je tegelijkertijd aandacht hebt voor wat je in je lichaam ervaart.

Op basis van je antwoorden; Je lijkt veel moeite te hebben om je gevoelens te laten zien en te uiten. Dit kan betekenen dat je je gevoelens voor anderen verborgen houdt, dat je problemen liever alleen oplost, of dat je je kan schamen voor wat je voelt (bijvoorbeeld schaamte voor dat je je voelt). Dat hoeft op zich geen probleem te zijn - het is aan jou wat je wel of niet met anderen deelt, en mensen verschillen in hoe comfortabel ze zich voelen met het delen van emoties. Maar het kan wél moeilijk worden als je met pijnlijke of lastige gevoelens rondloopt en daarin geen steun, veiligheid, erkenning of zorg van anderen ervaart. Met andere woorden: zolang je krijgt wat je nodig hebt, is er niets aan de hand. Maar als je alleen achterblijft met veel emotionele pijn, kan dat op de lange termijn invloed hebben op je mentale gezondheid.

Meer gevoelens laten zien is niet makkelijk, maar de volgende tips kunnen je op weg helpen:

• Probeer iemand te vinden die je echt vertrouwt en met wie je fijn kunt praten. Kies iemand van wie je denkt dat die met begrip en empathie zal reageren, en die je niet vraagt om je gewoon te herpakken of anders te gaan denken.
• Als je met iemand over je gevoelens wilt praten, kun je beginnen met iets als: “Er is iets waar ik graag met je over wil praten. Ik voel me niet zo fijn.” Als je merkt dat je emotioneel wordt of moet huilen, is dat helemaal oké. Probeer het er gewoon te laten zijn - dat is juist de bedoeling.
• Probeer tijdens het praten zo concreet mogelijk te benoemen wat je voelt en je emoties ook voelbaar te laten zijn in je stem of gezichtsuitdrukking. Het is ook prima om te zeggen: “Ik weet eigenlijk niet precies wat ik voel, maar ik denk dat ik jouw hulp kan gebruiken om daarachter te komen.”
• Als je het moeilijk vindt om je gevoelens met anderen te delen, kun je eerst oefenen door jezelf met meer begrip en mildheid te benaderen. Je kunt je bijvoorbeeld verdiepen in zelfcompassie.
• Een praktische manier om te oefenen is een schrijfoefening doen: schrijf een brief aan jezelf of aan iemand anders, waarin je probeert te beschrijven wat je voelt.
• Je kunt ook een visualisatieoefening doen. Stel je voor dat de persoon met wie je wilt praten recht tegenover je zit. Oefen dan met het uitspreken van wat je voelt en met hoe iets voor je is. Als je wilt, kun je daarna van plek wisselen en je voorstellen hoe het is om dit te horen en wat je dan terug zou willen zeggen.

Als je iets moeilijks wilt bespreken met iemand die je pijn heeft gedaan, zoals een ouder, kun je de oefening “Moeilijke ervaringen met anderen” doen in de Oefeningenbibliotheek.

Op basis van je antwoorden lijk je je emoties te tonen, zoals de meeste mensen. Soms is dat moeilijk of beangstigend en soms gaat het makkelijker. Je kunt om hulp vragen en je kunt je openstellen wanneer dat echt nodig is, maar je voelt je er niet altijd comfortabel bij.Als het goed met je gaat, is dat natuurlijk prima. Maar als je je alleen voelt in intensere pijn of moeilijke emoties, kan het helpen om te oefenen met het vragen om hulp. Onthoud dat pijnlijke emoties ook emotionele behoeften hebben, zoals steun, troost, en het gevoel van veiligheid.Hier zijn een paar tips om je op weg te helpen.

• Probeer iemand te vinden die je echt vertrouwt en met wie je fijn kunt praten. Kies iemand van wie je denkt dat die met begrip en empathie zal reageren, en die je niet vraagt om je gewoon te herpakken of anders te gaan denken.
• Als je met iemand over je gevoelens wilt praten, kun je beginnen met iets als: “Er is iets waar ik graag met je over wil praten. Ik voel me niet zo fijn.” Als je merkt dat je emotioneel wordt of moet huilen, is dat helemaal oké. Probeer het er gewoon te laten zijn - dat is juist de bedoeling.
• Probeer tijdens het praten zo concreet mogelijk te benoemen wat je voelt en je emoties ook voelbaar te laten zijn in je stem of gezichtsuitdrukking. Het is ook prima om te zeggen: “Ik weet eigenlijk niet precies wat ik voel, maar ik denk dat ik jouw hulp kan gebruiken om daarachter te komen.”
• Als je het moeilijk vindt om je gevoelens met anderen te delen, kun je eerst oefenen door jezelf met meer begrip en mildheid te benaderen. Je kunt je bijvoorbeeld verdiepen in zelfcompassie.
• Een praktische manier om te oefenen is een schrijfoefening doen: schrijf een brief aan jezelf of aan iemand anders, waarin je probeert te beschrijven wat je voelt.

Als je iets moeilijks wilt bespreken met iemand die je pijn heeft gedaan, zoals een ouder, kun je de oefening “Moeilijke ervaringen met anderen” doen in de Oefeningenbibliotheek.

Op basis van je antwoorden; je bent behoorlijk goed in het tonen en uiten van emoties en je voelt je daar ook best comfortabel mee. Dat is fijn! Het is belangrijk om te onthouden dat je het juiste moment, de juiste plek en de juiste mensen kiest om mee te praten.

Je hebt sterk de neiging om je emoties te verbergen of te onderdrukken wanneer je je gekwetst voelt. Dit kan erop wijzen dat je je schaamt voor je gevoelens. Daardoor ervaar je vaak schaamte als een secundaire emotie bovenop meer kwetsbare primaire gevoelens. Dit komt vaak voor, met name als je werd gestraft voor het tonen van emoties, veel kritiek hebt gekregen, of bent opgegroeid in een gezin waar pijnlijke gevoelens niet werden geaccepteerd. Om hieraan te werken, kun je meer lezen over primaire en secundaire emoties en de oefeningen “Emotionele Herinneringen Verkennen” of “Moeilijke Relaties met Anderen” doen uit de Oefeningenbibliotheek.